Utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i następnie prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. jakkolwiek jest znacznie bardziej skomplikowane niż prowadzenie działalności w formie jednoosobowej działalności gospodarczej to jednak niesie za sobą wiele korzyści. Jedną z nich jest budowanie wartości i struktury organizacyjnej, którą możemy w przyszłości zbyć jako całość bez zmian w organizacji podmiotu i jego formie prawnej. Nie jest to możliwe w wypadku gdy rozwijamy biznes w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Rozważając stworzenie i zbycie biznesu należy wiedzieć, iż zbycie udziałów spółki jest znacznie bardziej korzystnym rozwiązaniem niż zbycie przedsiębiorstwa osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą czy też zbycie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.

Dlatego też planując zbycie prowadzonego biznesu w formie jednoosobowej działalności gospodarczej lub w formie spółki osobowej najczęściej pierwszym działaniem przedsiębiorcy jest przeprowadzenie przekształcenia prowadzonej działalności w spółkę z o.o. Jest tak dlatego ponieważ w przypadku spółki z o.o. zbycie udziałów jest prostszą transakcją i co więcej możliwe jest także takie zoptymalizowanie procesu, aby przy zbywaniu udziałów znacząco ograniczyć zobowiązania podatkowe, co nie jest możliwe w wypadku zbywania przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Szczególną rolę w optymalizacji podatkowej sprzedaży udziałów spółki odgrywają obecnie fundacje rodzinnej, które umożliwiają zbycie udziałów w spółce z o.o. bez jakichkolwiek obciążeń podatkowych. Dlatego też myśląc o planowanym zbyciu udziałów zakłada się fundację rodzinną, która jest docelowym podmiotem dokonującym zbycia udziałów w spółce. W takim wypadku zbycie udziałów na rzecz fundacji rodzinnej następuje na podstawie umowy darowizny często w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Więcej o fundacjach rodzinnych przeczytasz w artykule: Fundacja Rodzinna jako forma sukcesji biznesu. 

Jako wspólnik w spółce z o.o. jesteśmy dysponentem określonej puli udziałów, z którymi związane są nasze prawa i obowiązki jako wspólnika.

Choć nie istnieje legalna definicja zbycia udziałów w spółce, to rozumieć ten proces należy bądź jako jedną ze strategii pozyskania kapitału oraz bądź jako rozwiązanie umożliwiające płynne wyjście z inwestycji i spieniężenie wartości, którą budowaliśmy od lat prowadząc biznes. Zatem myśląc o transakcji zbycia udziałów w spółce możemy to rozumieć jako proces pozyskania kapitału w celu dalszego rozwoju spółki albo jako proces wyjścia ze spółki dokonując sprzedaży posiadanych udziałów spółki i tym samym wychodząc z inwestycji.

Ustawodawca w Kodeksie spółek handlowych – w art. 182 – zdecydował się ramowo określić wymogi prawne sprzedaży udziałów w spółce z o.o. – wskazując jednocześnie, iż szczegółowe unormowania mogą znajdować się w treści umowy spółki. Dotyczy to ograniczeń w zbywaniu udziałów i ułamkowej części udziału, gdzie wspólnicy tworząc umowę spółki mogę swobodnie uregulować tą kwestię.

Kodeksowe wskazanie przenosi tym samym ciężar odpowiedzialności na wspólników, którzy zakładając spółkę powinni tak opisać sposób i formę sprzedaży udziałów, aby ewentualna sprzedaż znaczącego pakietu udziałów nie doprowadziła do utraty kontroli nad spółką przez dotychczasowych właścicieli i aby nadal posiadali oni zdolność do zarządzania prowadzonym biznesem i realny wpływ na działalność spółki. Reguluje się to wprowadzając w umowie spółki szczegółowe zasady zbywania udziałów.

Istniejące w umowie spółki z o.o. klauzule w zakresie sprzedaży udziałów będą kluczowe dla zachowania ważności i skuteczności umowy ich zbycia. Wspólnik, decydując się na sprzedaż posiadanych udziałów w spółce z o.o., czerpać będzie głównie z unormowań zawartych w umowie.

Proces sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – podstawowe kroki i etapy

Przyszłą transakcję sprzedaży udziałów w spółce z o.o. rozpocząć należy od zbadania warunków formalnych, tak aby ewentualne zapisy i warunki umowy sprzedaży udziałów nie były sprzeczne z warunkami wynikającymi wprost z umowy spółki z o.o. W takim wypadku transakcja zbycia udziałów w spółce może być nieważna bądź bezskuteczna prawnie.

Decydując się jako wspólnik na sprzedaż udziałów w spółce z o.o., rozpocząć należy od dokonania analizy ewentualnie istniejących ograniczeń zawartych w umowie spółki. Zbycie udziałów w spółce z o.o. może, przy zakładaniu spółki, zostać obwarowane szczególnymi zapisami i wymogami. W szczególności wspólnicy mogą zdecydować o konieczności wyrażenia zgody przez samą spółkę na dokonanie sprzedaży udziałów.

Z samej umowy spółki z o.o. może również wynikać konieczność uprzedniego umożliwienia pozostałym wspólnikom wykonania prawa pierwszeństwa, jako część jednego ze sposobów zbycia udziałów np. sprzedaży udziałów.

Stanie się tak, jeżeli wspólnicy na etapie zawierania umowy spółki z o.o. zastrzegą taką konieczność, mając na uwadze przyszłe konsekwencje ich wspólnie prowadzonej działalności. Zastrzeżenie w umowie spółki z o.o. prawa pierwszeństwa przy planowanym zbyciu udziałów stanowić będzie wyraz troski wspólników o trwanie spółki w składzie osobowym takim, jak w momencie jej zakładania. Jest to istotny element każdej formy współpracy wspólników i jest standardem umów zawieranych w formie aktu notarialnego. W wypadku zawierania umowy spółki w systemie S24 nie ma niestety takiej możliwości.

Będąc pewnym co do spełniania wymogów stawianych przez kodeks spółek handlowych oraz samą umowę spółki, rozpocząć można dalej idące negocjacje w zakresie samej treści umowy sprzedaży udziałów i warunków na jakich nastąpi transakcja sprzedaży.

W zależności od ewentualnie istniejących okoliczności sprzedaży – czy to innemu ze wspólników spółki z o.o. w ramach wykonania prawa pierwszeństwa, czy też osobie nabywcy spoza spółki, wspólnik posiada pełne prawo do kreowania zapisów umowy, będąc w istocie zobowiązanym do zapewnienia zgodności zawieranej umowy z przepisami Kodeksu spółek handlowych.

Zawierając prawnie skuteczną umowę sprzedaży udziałów w spółce z o.o., jako jeden z etapów w poprawnego jej wykonania, należy następnie dokonać zawiadomienie spółki o przejściu udziałów.

Kodeks spółek handlowych w art. 187 statuuje konieczność zawiadomienia spółki poprzez przedstawienie dowodu przejścia udziałów bądź ustanowienia na nich zastawu lub użytkowania. Dlatego też zawierając umowę sprzedaży udziałów powinno się zawrzeć ją w przynajmniej w 3 egzemplarzach, z czego jeden będzie przeznaczony dla spółki. Wskazać należy, iż kodeksowa regulacja nie przewiduje szczególnej formy zawiadomienia spółki, pozostawiając w tym zakresie swobodę sprzedającemu swoje udziały wspólnikowi.

Ostatnim etapem prawnie skutecznej umowy sprzedaży udziałów w spółce z o.o. pozostanie zgłoszenie zmian do sądu rejestrowego. Obowiązek ten ciąży na spółce. Stosownie do brzmienia art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, o dokonanej zmianie należy powiadomić sąd rejestrowy w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu. Poinformowanie sądu odbywa się w drodze elektronicznej za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych (PRS), a sam wniosek winien zostać podpisany przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki lub pełnomocnika spółki z o.o., umocowanego do działania w jej imieniu.

Wyjątkiem w tym zakresie jest sytuacja, w której następuje zbycie udziałów za pośrednictwem systemu S24. Wówczas zmiany wspólnika dokonuje się poprzez system S24.

Ograniczenia w sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Umowa sprzedaży udziałów w spółce z o.o. jako powszechny sposób na dokonanie zmiany struktury właścicielskiej spółki korzysta z zasady swobody umów, a zatem swobody kształtowania warunków na jakich zostanie zawarta. Dotyczy to tak oczywistych warunków jak cena sprzedaży udziałów, terminy płatności, moment przejściu udziałów spółki na nowego wspólnika, odpowiedzialność odszkodowawcza.

Zbycia udziałów – w formie umowy sprzedaży można także dokonać przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie S24 – o ile spółka została założona w systemie S24 i nie były dokonywane zmiany poza systemem S24 (np. zmiana umowy spółki w formie aktu notarialnego). Wówczas jednak możliwości swobodnego kształtowania treści warunków zbycia udziałów są zdecydowanie mniejsze.

Umowa spółki i ograniczenia zbywalności udziałów – zgoda spółki lub prawo pierwszeństwa nabycia udziałów.

Przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują w zakresie ograniczenia zbywalności udziałów tylko jeden przykładowy sposób – tj. uzależnienie zbycia udziału od zgody spółki. Przy czym kodeks spółek handlowych przewiduje, iż zgody na zbycie udziałów będzie udzielał zarząd spółki.

Należy uznać, że jest to rozwiązania wadliwe. Zgody na zmiany w strukturze właścicielskiej spółki nie powinny być oddawane do kompetencji organu menedżerskiego spółki, czyli zarządu spółki lecz powinny pozostać w kompetencji właścicielskiej spółki, czyli w kompetencji zgromadzenia wspólników spółki. Zmiana w tym zakresie powinna nastąpić w treści umowy spółki i być ustanowiona już na etapie zawiązywania spółki bądź w ramach postanowień wprowadzanych do obowiązującej już umowy spółki z o.o.

Wobec powyższego, to na wspólnikach spółki spoczywa konieczność ewentualnego wprowadzenia dodatkowych klauzul w umowie spółki ograniczających zbywalność udziałów – choćby w formie konieczności podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników spółki o określonej treści – tak aby nie dopuścić do niepożądanych zmian w strukturze właścicielskiej spółki. Umowa spółki może zawierać ograniczenie również w postaci zakazu zbycia ułamkowej części udziału – tak, aby nie dopuścić do rozdrobnienia struktury właścicielskiej.

Prawo pierwszeństwa nabycia udziałów czyli quasi prawo pierwokupu udziałów

Jeżeli umowa spółki tak stanowi to prawo pierwszeństwa do nabycia udziałów przysługuje pozostałym wspólnikom spółki z o.o. na zasadach określonych przez kodeks spółek handlowych oraz w samej treści umowy spółki. W praktyce oznacza to, że prawo pierwszeństwa może różnić się w zależności od spółki, a szczegółowe zasady korzystania z prawa pierwszeństwa mogą zostać dowolnie unormowane w treści umowy spółki, którą wspólnicy uzgodnią.

Przy prawie pierwszeństwa zbywający udziały zobowiązany jest do poinformowania osoby uprawnionej o zamiarze zbycia swoich dotychczasowych udziałów, aczkolwiek prawa pierwszeństwa nabycia udziałów przysługującego pozostałym wspólnikom nie należy utożsamiać z prawem pierwokupu.

W takiej sytuacji wspólnik, który chce sprzedać udziały, musi poinformować pozostałych wspólników o swojej intencji – pozostali wspólnicy mają wówczas określony czas na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa i zakupie udziałów na tych samych warunkach, jakie zaproponował nabywcy spoza spółki.

Zasadniczo umowy spółek nakładają na zarząd spółki obowiązek informowania pozostałych wspólników o planach jednego z nich zbycia udziałów w spółce i prowadzenia procesu realizacji prawa pierwszeństwa jakie może przysługiwać na mocy umowy spółki pozostałym wspólnikom.

Zgoda spółki, czyli zgoda zarządu lub zgoda zgromadzenia wspólników

Jak wspomniano, jedyna ustawowa propozycja w zakresie sprzedaży udziałów w spółce z o.o. zawarta w kodeksie spółek handlowych ograniczyła się do uzyskania zgody spółki, której udziela zarząd spółki. Umowa spółki może doprecyzować powyższe wskazanie w zakresie konieczności zachowania formy pisemnej.

Umowa zbycia udziałów zawarta bez wymaganej zgody zarządu pozostanie bezskuteczna zarówno wobec spółki, jak i w stosunkach między stronami. Taka umowa sprzedaży udziałów nie wywoła skutków do momentu uzyskania zgody.

Wskazać należy, że zarząd może udzielić zgody na sprzedaż udziałów przed zawarciem umowy sprzedaży, jak i po jej zawarciu. Zbycie udziału bez zgody spółki nie skutkuje bowiem nieważnością bezwzględną tej czynności, ale jej tzw. bezskutecznością zawieszoną. Zatem umowa sprzedaży może stać się skuteczna jakiś czas po jej podpisaniu, jeśli zgoda zarządu zostanie uzyskana. Formalnie jednak, brak zgody spółki na zbycie udziałów udziałów skutkować będzie tym, że zbywca nadal będzie traktowany jako wspólnik, a nabywca nie wstąpi w prawa wspólnika.

Zasadniczo jednak tworząc spółkę powinno się kompetencje do wyrażania zgody na zbycie udziałów w spółce przekazać na rzecz zgromadzenia wspólników spółki. Jest to rozwiązanie lepiej oddające istotę podziału kompetencji organów w spółce pomiędzy organ o charakterze menedżerskim jakim jest zarząd spółki a organ o charakterze właścicielskim jakim jest zgromadzenie wspólników. W takim wypadku zbycie udziałów będzie wymagało podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników spółki.

Przeczytaj także: Odpowiedzialność zarządu spółki!

Inne przepisy prawa (np. ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego)

Omawiając uwarunkowania w zakresie swobody sprzedaży udziałów, wskazać należy na istnienie innych, szczególnych przepisów prawa ograniczających zbycie udziału – np. co do udziałów w spółce będącej właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej.

Stosowne przepisy wynikają z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Ustawa reguluje uprawnienie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) poprzez nadanie prawa pierwokupu akcji lub udziałów w spółce kapitałowej, która jest właścicielem, albo użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha, lub nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia wynosi co najmniej 5 ha oraz prawa pierwokupu na rzecz KOWR akcji lub udziałów w spółce dominującej, która sama posiada akcje lub udziały w spółce będącej właścicielem albo użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha lub więcej niż jednej nieruchomości, których łączna powierzchnia wynosi co najmniej 5 ha.

Jedynie na marginesie powyższych rozważań wspomnieć należy, iż w przypadku zawarcia innej umowy aniżeli sprzedaży udziałów – np. umowy darowizny – KOWR przysługiwać będzie prawo wykupu, będące w istocie szerszym aniżeli analizowane prawo pierwokupu.

Ponadto, nabycie udziałów przez cudzoziemców w spółkach polskich może wymagać zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli spółka jest właścicielem nieruchomości w Polsce lub nabycie to prowadzi do objęcia kontroli przez cudzoziemców (art. 1 ust. 1 ustawy o kontroli niektórych inwestycji).

Forma zbycia udziałów w spółce z o.o. – klucz do skuteczności i ważności umowy

Prawna skuteczność umowy sprzedaży udziałów w spółce z o.o. zależeć będzie od formy dokonywanych czynności. Decydując się na sprzedaż, strony umowy muszą pamiętać o zachowaniu określonych powinności. Ważnym jest, by przed zawarciem umowy ustalić kluczowe warunki sprzedaży – liczbę udziałów w kapitale zakładowym spółki, cenę sprzedaży, nominalną wartość udziału, wartość rynkową udziału za jaką nastąpi sprzedaż, warunki odpowiedzialności zbywcy, moment przejścia prawa własności udziałów.

Umowa sprzedaży udziałów w spółce – wymagana forma

Zgodnie z art. 180 kodeksu spółek handlowych, każda czynność polegająca na przeniesieniu udziału lub jego części – niezależnie od tego, czy chodzi o sprzedaż, darowiznę, zamianę czy inną formę zbycia – musi zostać sporządzona na piśmie z podpisami poświadczonymi notarialnie. Umowa zbycia udziałów wymaga złożenia podpisów w obecności notariusza (forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi), ponieważ brak tej formy skutkuje nieważnością czynności prawnej. 

Wyjątek dotyczy spółek z o.o., których umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca dostępnego online w systemie S24. W takich przypadkach możliwe jest dokonanie zbycia udziałów również za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego.

Podpisy notarialnie poświadczone, kwalifikowany podpis elektroniczny, system S24

Biorąc pod uwagę pewność obrotu prawnego i wymóg wynikający z przepisów prawnych, standardem jest forma umowy z podpisami notarialnie poświadczonymi. Forma ta będzie odpowiednia dla spółek, które nie wykorzystały wzorca umowy spółki z o.o. i których wspólnicy zawarli umowę spółki w formie aktu notarialnego.

Wobec możliwości założenia spółki przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym (S24) dla przypadku spółki założonej w tym trybie ustawodawca przewidział możliwość posłużenia się przez strony umowy sprzedaży udziałów kwalifikowanym podpisem elektronicznym (KPE), podpisem zaufanym, podpisem osobistym. W takim wypadku, zbywca i nabywca opatruje złożone oświadczenie jednym z powyższych sposobów, które stanowi załącznik do elektronicznego wniosku.

Obowiązki sprzedającego i kupującego po zawarciu umowy zbycia udziałów

Sam fakt zawarcia umowy sprzedaż udziałów w spółce z o.o. stawia przed osobami uczestniczącymi w tej czynności szereg wymagań w zakresie konieczności podjęcia określonych działań.

Zawiadomienie spółki o przejściu udziałów w spółce z o.o.

Z punktu widzenia trwania spółki, kluczowym staje się obowiązek zawiadomienia spółki przez zbywcę (dotychczasowy wspólnik) i nabywcę udziałów o zawarciu umowy zbycia udziałów. Dokonanie zawiadomienia spółki o przeprowadzonej operacji sprzedaży przez dotychczasowego wspólnika nie musi korzystać ze szczególnej formy. Dla ważności tej czynności kluczowy jest sam fakt udokumentowania zawiadomienia spółki.

Powiadamiając spółkę o przejściu własności udziału, przedstawić należy dowód przejścia własności udziału. Dowodem tym jest umowa sprzedaży udziałów zawarta z podpisem notarialnie poświadczonym. Dopiero od chwili skutecznego zawiadomienia spółki przez dotychczasowego wspólnika (ukazując dowód przejścia własności udziału), zbycie udziału jest skuteczne wobec spółki, co oznacza, że spółka od tego momentu może zacząć traktować nabywcę jako aktualnego wspólnika, który wstąpił w miejsce zbywcy.

Zmiany w księdze udziałów i zgłoszenie do sądu rejestrowego

Po dokonaniu poprawnego zawiadomienia spółki o sprzedaży udziałów, obowiązkiem zarządu spółki jest dokonanie aktualizacji w księdze udziałów i aktualizacja wpisów w KRS.

Zgłoszenie zmian w strukturze właścicielskiej spółki do sądu rejestrowego (KRS) w drodze wniosku aktualizacyjnego winno nastąpić w terminie 7 dni. Choć zmiana wspólnika poprzez zbycie udziałów nie prowadzi do zmiany umowy spółki, to wymaga jednak aktualizacji listy wspólników w rejestrze.

Zarząd spółki, który ma obowiązek prowadzić księgę udziałów, musi wpisać do tej księgi nowego udziałowca, a wykreślić dotychczasowego i po tak wpisanej zmianie przedstawić sądowi rejestrowemu podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników, z wymienieniem liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich. Wpis do księgi udziałów oraz zgłoszenie do sądu rejestrowego nowej listy udziałowców jest czynnością czysto deklaratoryjną.

Opodatkowanie sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Czynność prawna w postaci zbycia i nabycia udziałów w spółce nie jest neutralna podatkowo. Każda ze stron zawieranej umowy winna pamiętać o dochowaniu konkretnych powinności w zakresie prawa podatkowego.

Podatek dochodowy (PIT) – obowiązki podatkowe sprzedającego (dotychczasowego wspólnika)

Z perspektywy osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wiąże się z obowiązkiem rozliczenia podatku PIT. Zbycie przez wspólnika udziałów rodzi konieczność zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).

W kontekście takiej transakcji podatek od sprzedaży udziałów w spółce obejmuje właśnie to zobowiązanie podatkowe. Obowiązkiem podatkowym dotychczasowego wspólnika z tytułu sprzedaży udziałów będzie rozliczenie tej transakcji w rocznej deklaracji podatkowej PIT-38.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (lub akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych kwalifikowany jest jako tzw. przychód z kapitałów pieniężnych, który podlega opodatkowaniu według stawki 19% podstawy opodatkowania. Przychód ten powstaje w momencie przeniesienia własności udziałów na nabywcę, niezależnie od rzeczywistego uregulowania płatności. W wyniku zawartej umowy sprzedający osiąga przychód, który co do zasady odpowiada otrzymanej kwocie, pomniejszonej o ewentualne koszty zbycia, takie jak np. opłaty notarialne, jeżeli obciążają one stronę sprzedającą oraz koszty nabycia udziałów, które najczęściej odpowiadają wartości nominalnej udziałów np. wartość kwoty wpłaconej na pokrycie udziałów w kapitale zakładowym spółki. W wypadku jeżeli dochód przekracza kwotę 1.000.000 zł zaistnieje także obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej.

Możliwością uniknięcia obowiązku zapłaty podatku PIT i daniny solidarnościowej w wypadku sprzedaży udziałów jest sytuacja, w której zbycie udziałów jest dokonywane poprzez fundację rodzinną. Jest to rozwiązanie obecnie powszechnie stosowane.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) – obowiązki podatkowe nabywcy udziałów

Nabywca, jako druga strona umowy sprzedaży, również podlega konieczności opodatkowania dokonanych czynności.

Przepisy podatkowe statuują obciążenie nabywcy udziałów podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 1%. Podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży udziałów jest wartość rynkowa sprzedawanych udziałów. W praktyce będzie to więc kwota, za jaką udziału zostały nabyte przez kupującego. Pamiętać jednak należy, że wartość rynkowa to nie wprost cena transakcyjna – cena transakcyjna winna uwzględniać wartość rynkową. 

Podstawową rolą nabywcy udziałów spółki jest złożenie odpowiedniej deklaracji PCC we właściwym Urzędzie Skarbowym w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy.

Wskazać należy, iż w szczególnych przypadkach to na notariuszu spoczywać będzie obowiązek rozliczenia podatku PCC jako płatnika, w sytuacji gdy umowa została zawarta w formie aktu notarialnego.

Rola notariusza jako płatnika podatków przynosi korzyści dla klientów: mają oni pewność, że ich obowiązki podatkowe zostaną prawidłowo wypełnione, co pozwala uniknąć ryzyka kar za niewłaściwe rozliczenie podatku. Nadto, nakłada na notariuszy pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie obowiązków płatnika. Błędy w obliczeniach lub opóźnienia w przekazaniu podatku mogą skutkować sankcjami ze strony organów podatkowych w postaci naliczenia odsetek od zaległego zobowiązania podatkowego.

Nie jest natomiast prawdą, że sprzedaż udziałów w spółce z o.o. może podlegać także podatkowi VAT w specyficznych okolicznościach.

Pomoc prawna przy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Obrót udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – choć nie obwarowany szczególnymi regulacjami przez ustawodawcę w Kodeksie spółek handlowych – wymaga od zainteresowanych osób precyzji i zachowania określonych kroków celem prawidłowości podjętych działań.

Wobec konieczności spełnienia określonych powinności i ich ważności dla obrotu prawnego w spółce oraz dla jej kontrahentów i innych spółek, szczególnie polecanym pozostaje skorzystanie z pomocy prawnej świadczonej przez Kancelarię prowadzoną przez radców prawnych lub adwokatów, współpracującą z doradcą podatkowym.

Przykładowy zakres wsparcia dla strony chcącej dochować staranności przy umowie sprzedaży obejmuje weryfikację ograniczenia zbywalności udziałów, przygotowanie odpowiednich oświadczeń zbywcy i nabywcy, pomoc w wypełnieniu obowiązków podatkowych oraz określenie wysokości obciążeń.

Podsumowanie i kluczowe wnioski

Jak wynika z treści artykułu, sprzedaż udziałów w spółce na rzecz innego podmiotu wymaga zachowania określonych formalności. Procedura sprzedaży udziałów w spółce – choć bardziej rygorystyczna aniżeli dokonanie zmian w spółce osobowej – jest w dużej mierze zależna od woli wspólników, będąc w istocie szczątkowo uregulowana w Kodeksie spółek handlowych. Tak jak przy wykonywaniu praw wspólnika w każdej innej spółce handlowej, kluczowym będzie zachowanie wymogów stawianych przez samą umowę spółki.

Dla pewności obrotu prawnego wskazać należy, iż dokonywana w takiej spółce zmiana wpływająca na skład osobowy wymaga precyzyjnego i szczegółowego przeprowadzenia procedury sprzedaży udziałów.