Planując termomodernizację, sprzedaż nieruchomości lub starając się o dotację, prędzej czy później trafisz na pojęcie audytu energetycznego. To właśnie audytor energetyczny jest osobą, która pomoże Ci zrozumieć, ile energii zużywa Twój budynek, gdzie występują straty ciepła i jakie działania naprawcze przyniosą największe oszczędności. Warto wiedzieć, czym dokładnie zajmuje się taki specjalista, kiedy jego usługi są niezbędne i na co zwrócić uwagę przy wyborze.

Kim jest audytor energetyczny i jak może pomóc?

To najczęściej specjalista z wykształceniem inżynieryjnym, który posiada pogłębioną wiedzę z zakresu fizyki budowli, systemów grzewczych i wentylacyjnych oraz izolacyjności przegród. Jego głównym zadaniem jest kompleksowa ocena efektywności energetycznej budynku – od analizy dokumentacji projektowej, przez badanie termowizyjne (jeśli jest ono zasadne dla danego obiektu), aż po szczegółowe obliczenia zapotrzebowania na energię.

Warto wiedzieć, że w praktyce audytor może przygotować dwa różne dokumenty – audyt energetyczny (termomodernizacyjny) oraz świadectwo charakterystyki energetycznej (potocznie zwane certyfikatem energetycznym). Choć często wykonuje je ta sama osoba, to każdy z nich pełni inną funkcję i podlega innym regulacjom.

Uprawnienia do sporządzania świadectw reguluje Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków. Osoba wystawiająca świadectwa musi być wpisana do Centralnego Rejestru Charakterystyki Energetycznej Budynków (CRCEB). Wpis ten potwierdza, że specjalista spełnia wymagania ustawowe.

Audyt energetyczny (termomodernizacyjny) to odrębne opracowanie, które powinno być wykonane zgodnie z wymaganiami danego programu czy rozporządzenia. Co istotne, ustawodawca nie nakłada formalnych ograniczeń co do tego, kto może wykonywać audyty energetyczne, ale może być to dopracowane w wymaganiach programu dotacyjnego – kluczowe jest spełnienie wymogów co do zakresu i formy opracowania.

Na podstawie przeprowadzonej analizy audytor przygotowuje raport zawierający:

• aktualny stan zużycia energii i źródła strat ciepła budynku,
• rekomendacje dotyczące ocieplenia przegród, wymiany okien czy modernizacji instalacji,
• szacunkowe koszty inwestycji oraz prognozowane oszczędności na kosztach ogrzewania,
• warianty termomodernizacji uszeregowane według opłacalności.

Kiedy audyt energetyczny lub świadectwo są obowiązkowe?

Istnieje kilka sytuacji, w których bez profesjonalnej oceny energetycznej po prostu się nie obejdziesz.

Świadectwo przy sprzedaży lub wynajmie – od 28 kwietnia 2023 roku właściciel nieruchomości ma obowiązek przekazać nabywcy lub najemcy świadectwo charakterystyki energetycznej. Przy sprzedaży fakt jego przekazania odnotowuje się w akcie notarialnym. Brak świadectwa może skutkować karą grzywny.

Audyt w programie Czyste Powietrze – program wymaga dołączenia do wniosku Dokumentu Podsumowującego Audyt Energetyczny (DPAE) oraz przechowania audytu energetycznego minimum przez 5 lat po zakończeniu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Audyt jest więc obowiązkowym elementem przy ubieganiu się o wsparcie z programu Czyste Powietrze.

Premia termomodernizacyjna z BGK – w tym mechanizmie audyt energetyczny jest wymaganym załącznikiem i bez niego wniosek nie zostanie rozpatrzony.

Audyt warto wykonać również przy odbiorze nowego budynku, aby zweryfikować, czy rzeczywiste parametry odpowiadają założeniom projektowym. Coraz częściej decydują się na to także właściciele starszych domów, którzy chcą świadomie zaplanować kolejność prac remontowych i ograniczyć rachunki za energię.

Jak wybrać rzetelnego specjalistę od oceny energetycznej?

Rynek doradztwa energetycznego rośnie dynamicznie, dlatego warto podejść do wyboru z rozwagą. Oto trzy kluczowe kryteria, które pomogą Ci podjąć dobrą decyzję:

• Weryfikacja uprawnień – jeśli potrzebujesz świadectwa charakterystyki energetycznej, sprawdź, czy specjalista figuruje w Centralnym Rejestrze (CRCEB). W przypadku audytu termomodernizacyjnego zwróć uwagę, czy wykonawca zna wymagania konkretnego programu dofinansowania i potrafi przygotować opracowanie zgodne z właściwym rozporządzeniem.
• Doświadczenie praktyczne – zapytaj o liczbę zrealizowanych projektów i doświadczenie w pozyskiwaniu dotacji. Dobry audytor energetyczny powinien wykazać się udokumentowanym portfolio, a dodatkowe certyfikaty, np. z zakresu budownictwa pasywnego, świadczą o ponadprzeciętnym zaangażowaniu w branżę.
• Opinie i rekomendacje – poszukaj recenzji w internecie lub poproś o kontakt do poprzednich klientów. Rzetelny specjalista nie będzie miał z tym problemu.

Pamiętaj, że najtańsza oferta rzadko oznacza najlepszą jakość, a ewentualne błędy mogą skutkować koniecznością zwrotu całości dofinansowania. Profesjonalny audyt to inwestycja, która zwraca się wielokrotnie – poprzez niższe rachunki, trafne decyzje remontowe i skutecznie pozyskane oraz rozliczone dofinansowanie.