Osiem milionów płatności w ciągu doby brzmi jak liczba z dużego raportu, ale w praktyce opisuje serię drobnych odruchów. Telefon przy terminalu płatniczym, BLIK w sklepie internetowym, szybkie rozliczenie rachunku ze znajomym. Obrót bezgotówkowy wszedł w codzienność tak głęboko, że przestał być zauważalny. Cyfrowa forma nie jest już czymś, co trzeba świadomie wybierać przy każdym zakupie. Co ciekawe, ta zmiana nie objęła wszystkich sytuacji w równym stopniu. Przy zwykłych wydatkach płatność cyfrowa jest naturalna, natomiast tam, gdzie pieniądze mają być prezentem, nadal mocno trzyma się gotówka.

Co mówią dane za 2025 rok

Skalę zmiany dobrze pokazują wyniki BLIK-a. W 2025 roku użytkownicy wykonali 2,9 mld transakcji o łącznej wartości 441,5 mld zł. Liczba operacji wzrosła o 21 proc. rok do roku, a na koniec grudnia system miał 20,7 mln aktywnych kont. Średnio dawało to 8 mln płatności dziennie.

Największą część stanowił e-commerce: 1,4 mld operacji o wartości 219 mld zł. W sklepach stacjonarnych wykonano 704,5 mln transakcji za 41,9 mld zł, a przelew na telefon wykorzystano 735,1 mln razy. Szersze tło tej zmiany dają dane NBP o obrocie bezgotówkowym, zestawiane z danymi Fundacji Polska Bezgotówkowa.

Płatność codzienna ma po prostu rozliczyć zakup. Płatność okazjonalna pełni też inną funkcję: jest gestem. Dlatego przelew, choć wygodny, nie przejął całkowicie roli koperty. Przenosi pieniądze, ale usuwa moment wręczenia i część wyboru związanego z prezentem.

Dlaczego przelew nie zastąpił koperty

Różnica między przelewem a kartą podarunkową zaczyna się od tego, co właściwie otrzymuje obdarowany. Przelew dostarcza określoną sumę na konto i na tym kończy swoją rolę. Karta podarunkowa łączy natomiast nominał z konkretnym miejscem wykorzystania. Jeżeli ma formę cyfrową, jej nośnikiem może być kod przesłany mailem.

To zmienia charakter samego prezentu. Kupujący ustala wartość i kierunek wydatku, natomiast obdarowany zachowuje możliwość wyboru konkretnego produktu oraz momentu, w którym z karty skorzysta. Można więc powiedzieć, że taka karta jest płatnością „z adresem”: nie daje wyłącznie pieniędzy, lecz od razu osadza je w określonym kontekście.

Ten rozdźwięk pasuje do szerszego obrazu polskich płatności. W zestawieniach najbardziej bezgotówkowych krajów świata widać, że cyfryzacja codziennych zakupów może postępować szybko, nie usuwając gotówki z innych zastosowań.

Co z tego wynika dla rynku

Kto szuka online karty podarunkowej dającej wybór między wieloma sklepami, trafia na platformy zbierające karty różnych sieci oraz rozwiązania uniwersalne. Jednym z takich miejsc jest KartaPodarunkowa.pl. W tym modelu karta jest cyfrowa, kod trafia na e-mail, a ostatecznego wyboru dokonuje obdarowany.

Właśnie tutaj płatności cyfrowe znajdują miejsce w świecie prezentów. Nie chodzi o proste zastąpienie koperty przelewem, lecz o zachowanie elementu wyboru przy jednoczesnym przeniesieniu całego mechanizmu do formy elektronicznej.

Domknięcie

Technologia potrzebna do odejścia od gotówki jest obecna od lat. Wolniej zmieniają się przyzwyczajenia dotyczące sytuacji, w których pieniądze są czymś więcej niż środkiem rozliczenia. W polskim handlu płatności bezgotówkowe stały się codziennym standardem, ale prezent pieniężny nadal często przybiera postać banknotów w kopercie. O wyborze formy decyduje więc dziś nie brak technologii, lecz obyczaj.