Śruta rzepakowa to jedno z głównych krajowych źródeł białka w paszach. Wyjaśniamy, skąd się bierze, jak wypada na tle sojowej i jak liczyć koszt białka przy planowaniu zakupów.

Czym jest śruta rzepakowa?

Hodowca kupujący komponenty białkowe powinien regularnie sprawdzać ceny śruty rzepakowej i porównywać je z innymi źródłami białka. Żeby dobrze je ocenić, trzeba wiedzieć, czym ta pasza jest i skąd się bierze. 

Śruta rzepakowa to produkt uboczny produkcji oleju. Po tłoczeniu i ekstrakcji rozpuszczalnikiem zostaje śruta poekstrakcyjna, która według IHAR zawiera 36–42% białka ogólnego. Makuch, pozostałość po samym tłoczeniu, ma ok. 30% białka i więcej tłuszczu. Popularność śruty w paszach umożliwiły odmiany rzepaku 00 o niskiej zawartości kwasu erukowego i glukozynolanów, które w większych ilościach pogarszają smakowitość paszy. 

Aktualne średnie ceny śruty rzepakowej można monitorować na stronie: https://agronomist.pl/srednie-ceny/oleiste/rzepak/sruta-rzepakowa 

Bydło i trzoda chlewna

U bydła śruta rzepakowa sprawdza się bardzo dobrze. Zawiera ok. trzy razy więcej białka niż zboża. Makuchu dorosła sztuka nie powinna dostawać więcej niż 2–2,5 kg dziennie. U świń śruta ma niższą wartość niż sojowa, bo zawiera mniej lizyny i więcej włókna, dlatego zastępuje ją tylko częściowo. Udział w mieszance najlepiej ustalić z doradcą żywieniowym.

Od czego zależy cena śruty rzepakowej?

Olej i soja

Gdy olej jest drogi, zakłady przerabiają więcej rzepaku i śruty przybywa. Śruta sojowa jest jej zamiennikiem, więc tańsza soja osłabia popyt na rzepakową. Soja jest w większości importowana, a jej cena zależy od notowań w Chicago, kursu dolara i zbiorów w obu Amerykach. Śruta rzepakowa ma krótszy, krajowy łańcuch dostaw.

Zbiory 2026

Według GUS zbiory rzepaku w 2026 r. wyniosą ok. 3,0 mln t, o ok. 17,3% mniej niż przed rokiem. Mniej krajowego surowca może ograniczyć podaż śruty, choć zakłady mogą sięgać po import.

Jak liczyć koszt białka?

Cenę tony paszy dzielimy przez liczbę kilogramów białka w tonie. Przykład na umownych cenach: śruta rzepakowa z 35% białka po 1200 zł/t daje ok. 3,43 zł za kilogram białka, sojowa z 46% białka po 1800 zł/t ok. 3,91 zł. Przy innych cenach wynik może być odwrotny. W żywieniu świń dokładniejsze porównanie robi się na podstawie strawnej lizyny. Zakupy warto rozkładać w czasie lub zabezpieczać umowami z dostawcą, a ceny śruty rzepakowej i sojowej zestawiać co tydzień lub co miesiąc.

Podsumowanie

Śruta rzepakowa to krajowe i zwykle tańsze źródło białka. Jej cenę kształtują olej, soja i zbiory rzepaku. Liczenie kosztu kilograma białka daje większą kontrolę nad kosztem paszy.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Źródła

• GUS, Przedwynikowy szacunek 2026, za: portalspozywczy.pl, https://www.portalspozywczy.pl/zboza/wiadomosci/w-2026-zbiory-zboz-nizsze-o-5-0-proc-rdr-a-warzyw-nizsze-o-4-0-proc,293525.html
• M. Rakowska, Osiągnięcia w jakościowej hodowli rzepaku, IHAR, https://www.rcin.org.pl//Content/187281/PDF/POZN271_221704_biotechnologia-1989-no4-3-rakowska.pdf
• B. Pastuszewska, S. Raj, Śruta rzepakowa jako pasza białkowa i energetyczna, https://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-article-b70fe754-0ef3-416b-a904-2ade2c427ae2/c/Pastuszewska_B.__Raj_S..pdf
• wiescirolnicze.pl, Śruta i makuch podstawą żywienia bydła, https://wiescirolnicze.pl/hodowla/sruta-i-makuch-podstawa-zywienia-bydla

Artykuł sponsorowany.